Romeo i Julia | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość artystytest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Romeo i Julia

Dramat szekspirowski a dramat antyczny na przykładzie „Romea i Julii”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina Marlęga

William Szekspir wpisał się na zawsze do historii literatury nie tylko z powodu uniwersalnej tematyki poruszanej w swych dramatach, ale również poprzez czynione eksperymenty z kompozycją swych utworów. Ten szesnastowieczny spadkobierca kultury antycznej nie respektował bowiem klasycznych i rygorystycznych zasad w kwestii budowy dzieła.

Pragnąc odmiany i unowocześnienia dramatu, stworzył własny model teatru, nazwany od imienia panującej wówczas królowej Elżbiety teatrem elżbietańskim. Teatr elżbietański jest związany z okresem panowania w Anglii królowej Elżbiety I. Tym mianem określa się dramaty wyłamujące się z obowiązującego wówczas kanonu i prowadzące w stronę nowych formalnych rozwiązań.

Innowacyjność Szekspira przejawia się na wielu płaszczyznach.


Na przykład w starożytnym dramacie „Antygona” zachowana jest jedność czasu (akcja rozgrywa się w ciągu jednej doby), miejsca (wszystko dzieje się w Tebach, w tej samej przestrzeni) i akcji (występuje jeden główny wątek – człowiek stojący w obliczu prawa ludzkiego i boskiego).


Po pierwsze, sprzeciwił się trzem tradycyjnym zasadom kompozycji greckiej tragedii: jedności czasu (akcja „Romea i Julii” toczy się w ciągu pięciu dni i nocy), miejsca (choć wydarzenia rozgrywają się przez prawie całą tragedię w Weronie, to jednak w różnych jej miejscach, w różnych przestrzeniach: ulice, place, ogród Kapuletów, cela Ojca Laurentego, cmentarz i grobowiec) i akcji (wielowątkowość, obok wątków głównych – na przykład walka o miłość wbrew przeciwnościom losu – wystąpiły poboczne, czego w tym wypadku dowodzi opisanie historii zwaśnionych rodów, nienawiść Tybalta do Montekich, bezgraniczna miłość Parysa do Julii).

Ponadto Szekspir nie utrzymał tragedii w „wysokim” tonie, łamiąc antyczną zasadę decorum.

Decorum to antyczna zasada odpowiedniości stylów, w której tragedia miała być utrzymana w stylu wysokim, pełnym powagi i patosu, a komedia z kolei w stylu niskim, rubasznym, nacechowanym komicznymi elementami.


Obok postaci poważnych, wysoko urodzonych i obdarzonych zdolnościami oratorskimi (Merkucjo, Tybalt, Parys), umieścił bohaterów prostych, pochodzących ze stanu plebejskiego (Marta, wykazująca cechy pasujące raczej trzpiotce, a nie niani, słudzy Montekich i Kapuletów). Zestawienie takich kontrastowych, często przerysowanych postaci, z ich poglądami wygłaszanymi specyficznym, charakterystycznym językiem, dało w kilku miejscach utworu efekty komiczne.

Autor „Romea i Julii” naruszył wprowadzoną przez Sofoklesa zasadę występowania co najwyżej trzech aktorów w jednej scenie, kierując się w stronę kompozycji obrazów zbiorowych: w pierwszym, trzecim oraz piątym akcie występują mieszkańcy Werony, straż czy słudzy (prócz osób dramatu).

Nie unikał przedstawienia scen krwawych i drastycznych, czego przykładem może być walka Tybalta z Merkucjem czy Romea z Parysem.

W tragediach antycznych o takich scenach czytelnik dowiadywał się z kontekstu. Sofokles w „Antygonie” opowiadał jedynie o śmierci samobójczej śmierci bohaterki, a nie ukazał tego, jak Szekspir (samobójstwo kochanków jest opisane w piątym akcie).


Angielski aktor i pisarz jako pierwszy połączył w dramacie elementy komiczne czy liryczne z tragicznymi. W „Romeo i Julii” w historię nieszczęśliwej miłości wplótł kłótnie służby, ekscentryczne wypowiedzi Marty czy Piotra. Chciał w ten sposób zmniejszyć patetyczność swej historii, sprawić, by czytelnicy i widzowie mogli w trakcie takich przerywników uśmiechnąć się i przez chwilę zapomnieć o tragicznej opowieści o kochankach z Werony.

Na koniec warto jeszcze zwrócić uwagę na fakt, iż bohaterowie Szekspira są postaciami dynamicznymi, ulegają przemianie pod wpływem przeżywanych doświadczeń. Przykładem może być Julia, która wskutek nieszczęśliwej i zakazanej miłości staje się stanowczą i odważną kobietą, dojrzewa.

strona:    1    2  




Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Szybki test:

Szekspir złamał zasadę występowania co najwyżej trzech aktorów w jednej scenie wprowadzoną przez
a) Ajschylosa
b) Akademosa
c) Sofoklesa
d) Tespisa
Rozwiązanie

Angielski aktor i pisarz jako pierwszy połączył w dramacie elementy:
a) tragiczne
b) wszystkie wymienione
c) liryczne
d) komiczne
Rozwiązanie

Szekspir stworzył własny model teatru, nazwany teatrem elżbietańskim na cześć:
a) tytułu pierwszej sztuki Szekspira - Elżbieta Wielka
b) wieloletniej kochanki autora - Elżbiety
c) ówczesnej królowej Anglii Elżbiety
d) matki dramaturga - Elżbiety
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Romeo i Julia” - streszczenie szczegółowe
Romeo Monteki - charakterystyka postaci
Czas i miejsce akcji „Romea i Julii”
Dramat szekspirowski a dramat antyczny na przykładzie „Romea i Julii”
Struktura i kompozycja „Romea i Julii”
Julia Kapulet - charakterystyka postaci
Romeo i Julia, czyli ponadczasowi, tragiczni kochankowie
Motywy w dramacie „Romeo i Julia” Szekspira
Biografia Williama Szekspira (właść. William Shakespeare)
Charaktarystyka bohaterów drugoplanowych
Kalendarium życia i twórczości Szekspira
Nawiązania do „Romea i Julii” w kulturze
Twórczość Williama Szekspira
Opinie o Szekspirze
Plan wydarzeń „Romea i Julii”
Najwazniejsze cytaty z „Romea i Julii”
Bibliografia





Tagi: